Kookoo paste, sradeɛ & esiam
Kookoo liquor, sradeɛ a wɔamia, cake ne esiam a wɔde alkali ayɛ ama amanaman mu kyekyɛm
Efi 1999, GEM Foodtech — Gem Drytech Systems LLP, Kolkata, India nnuane nsiesiei fekuw — hyehyɛ, yɛ na ɔde kookoo, cashew, bankye ne aburo nsiesiei ntentan a edi mu si hɔ ma Ghana adwumayɛbea, a wɔahyehyɛ no wɔ Ghana FDA tumi krataa, GSA EASYPASS nhwehwɛmu ne adesoa a ɛfa Tema Hyɛngyinabea so ho.
Nnuane nsiesiei adwumayɛbea ma Ghana adeyɛfo: kookoo, cashew, bankye, aburo, ɛmo mono, bayerɛ, borɔdeɛ, aborɔbɛ, mangoo ne ntoosi, na yɛhyehyɛ shea, abe ngo ne kube ntentan sɛnea wobisa. Yɛsusuw nsiesiei kwan, mass balance ne mfidie no gyina nnɔbae a wunya ampa so.
Kookoo liquor, sradeɛ a wɔamia, cake ne esiam a wɔde alkali ayɛ ama amanaman mu kyekyɛm
Aba fitaa a wɔapae ho kyekyɛm, nketenkete ne nea wɔatoto a wɔahyɛ mu ama dwetire
Gari, kɔkɔnte, bankye esiam a ne su yɛ papa ne starch a ɛfata nnuane
Aburo grits, aburo mmɔre ma kenkey, esiam a wɔayam ne mmoa aduan
Ɛmo a wɔanoa ansa na wɔayam, ɛmo mua kyekyɛm ne nhuhu ma mmoa aduan yamfo
Bayerɛ asinasin a wɔahata ne bayerɛ esiam ma fufu ne ampesi a ɛyɛ ntɛm
Borɔdeɛ chips a wɔakyew na wɔahata, ne borɔdeɛ mono esiam ma fufu
Nsu a wɔmfaa biribi nkaa ho, concentrate, nkontimma a wɔahata ne nea wɔatwa mono a wɔahyɛ mu
Pulp a mmoawa nni mu, concentrate ne mangoo ntwaa a wɔahata ma amanaman mu adetɔfo
Nkateɛ a wɔatoto paste, ngo a wɔasɔn, cake a wɔamia ne nkateɛ a wɔwe
Paste a wɔamia mprɛnsa, purée ne nnuane a wɔde yɛ shito ne nkwan
Akakaduro ntwaa a wɔahata, akakaduro esiam ne turmeric esiam ma wɔn a wɔfra nnuane
Yɛde nhohoroe, nnoɔma paw, nsiesiei, ɔhyew nsiesiei, nhataeɛ, mu tetew ne nhyɛmu bom wɔ nneɛma a woanya ne ade a wopɛ sɛ wunya ho nkyerɛkyerɛmu ho.
Hwɛ mfidie nhyehyɛe nyinaa ↗Nhohoroe afidie, conveyor, nnoɔma paw, ho waeɛ, twitwa ne kɛseyɛ so tew.
Blanching, nnoa, pulp yɛ, ahuhuro mu nsuo yiyi ne mu dɔɔso yɛ.
Conveyor, band, tray ne fluid-bed nhyehyɛe a egyina nea ade no hia so.
Mu hyɛma, nneɛma so adwuma ne utilities a wɔde bom ma adwumayɛbea tumi yɛ adwuma.
Yɛhwɛ nea wode hyɛ mu, nsuo a ɛwɔ mu, nsiesiei ho nsusuwii ne utilities hu sɛ ɛyɛ nokware ansa na yɛapaw mfidie a etwa to. Yebetumi ahyehyɛ nsɔhwɛ wɔ nneɛma a ɛkyerɛ wo deɛ no so wɔ yɛn Kolkata beae.
Nneɛma mono, nsakrae a ɛba mu, tumi, ade a wopɛ ne beae no utilities.
Nsiesiei kwan mfonini, mass balance, mfidie nhyehyɛe ne utilities akontaabu.
Nsɔhwɛ bere a ɛfata, mfiridwuma nhyehyɛe a edi mu, nneɛma yɛ ne mmoa wɔ beae hɔ.
Eyinom yɛ ɔman nkontaabu ne nhyehyɛe a wɔatintim; hu ahoɔden a wɔasusu wɔ wo ankasa beae, ne HS nkyekyɛmu ne EASYPASS kwan a wo adesoa bɛfa so, fi GSA hɔ, ansa na wɔkra mfidie.
Nnwuma mmiɛnsa a ɛne Ghana nnwuma hyia: fonoo a ɛtoa so a ɛyɛ ɛmo keeki ne cranberry pomace band dryer wɔ United States, ne kube a wɔahata (desiccated coconut) ntentan a efi gyeɛ kosi nhyɛmu wɔ Indonesia — band nhataeɛ, blanching, nkyekyɛm ne nhyɛmu mfiridwuma koro no ara na yɛde ba kookoo, cashew aba ne kube nnwuma mu.
Yɛde fonoo a ɛtoa so a PLC ne HMI di so na CIP wɔ mu maa wɔn, de yɛ ɛmo keeki a caramel, cinnamon ne cheddar dɛ wɔ mu. Nhyehyɛe no sii fonoo dedaw a nsa so adwuma pii wɔ so ananmu, na ɛmaa nneɛma ahorow sesa ntɛm, recipe so hwɛsoɔ a afidie no ankasa yɛ, ne ahotew a ɛyɛ papa.
CIP a ɛwɔ mu, ɔhyew mmeae a wobetumi asesa, ne bere a nneɛma di fonoo no mu a wɔhwɛ so, tew bere a wɔde hohoro mu ma adwuma gyae so, bere a ade no gyinabea yɛ pɛ na nsiesiei nso yɛ mmerɛw.
Yɛde ahuhuro band dryer a ɛtoa so maa cranberry pomace a nsuo pii wɔ mu, na nhyehyɛe baako sii dryer ahorow mmiɛnsa ananmu. Ano aduru no maa adwuma yɛɛ mmerɛw, tew nsiesiei ne ahoɔden a ehia so, na ɛmaa nsuo dodow a ɛyɛ pɛ a ɛfata ma wɔyam de yɛ esiam a mfaso wɔ so ne fibre nneɛma.
Nhataeɛ ntentan baako a ɛtoa so maa nneɛma pii fi mu bae, ade pa a ɛyɛ pɛ bere nyinaa, ne adwuma a ɛkɔ yiye.
Yɛde kube a srade pii wɔ mu (desiccated coconut) nsiesiei ntentan a ne nyinaa wɔ mu mae — efi kube mono gyeɛ ne ne siesie so kosi blanching, nhataeɛ mmoa, nkyekyɛm ne nhyɛmu a etwa to. SS 304 nhyehyɛe a ɛfata nnuane no, wɔhyehyɛɛ no maa adwuma a ɛtoa so wɔ fɛktri mu, a nsa so adwuma tew na ade pa no yɛ pɛ.
Wɔsii na wɔde dii dwuma yiye wɔ April 2019, na wɔde krataa gyee adwuma no tom sɛ ɛsɔ ɔdetɔfo no ani.
Adwuma no ho nsɛm, adwumayɛ akontaabu ne nea efii mu bae, wɔatintim no kasa biara mu wɔ krataafa yi so — Borɔfo, Twi ne Eʋegbe. Adetɔfo ne brand din nsesa.
Mmuae a mfaso wɔ so fa FDA beae din kyerɛw ne tumi krataa, nneɛma din kyerɛw, ne GSA EASYPASS gyinapɛn a ɛfa mfidie a wɔde ba ɔman mu ho. Eyinom yɛ nhyehyɛe akwankyerɛ, ɛnyɛ mmara ho afotu; bisa bannafo a wɔabobɔ wɔn din no hu nea ɛfa wo ho.
Food and Drugs Authority (FDA) hwɛ nnuane ne nnuane yɛ mmeae so wɔ Public Health Act, 2012 (Act 851) ase. Ghana Standards Authority (GSA) de gyinapɛn si hɔ na ɔhwɛ EASYPASS Verification of Conformity nhyehyɛe no so ma nneɛma a wɔde ba ɔman mu a ɛfata. Ghana Revenue Authority Customs Division na ɛma adesoa fi ICUMS so. Ɛsɛ sɛ Ghana adwuma wura no hu asɛyɛde ahorow a ɛfa adwumayɛbea no ne adesoa biara ho.
Ebia abien no nyinaa bɛfa wo ho, na wɔyɛ akwannya ahorow abien. Ɛsɛ sɛ wɔkyerɛw beae no din wɔ Act 851 section 130 ase, na FDA de adwumayɛbea tumi krataa ma wɔ section 131 ase; adwumayɛbea tumi krataa no yɛ afe biara de. Wɔkyerɛw nnuane biara a wɔadi kan hyɛ mu no din nkyekyɛm wɔ section 97 ase ansa na wɔtɔn anaa wɔkyɛ. Nkyerɛwee ahorow nte ase wɔ bere tenten a ade din kyerɛw di so, enti bisa FDA hu bere a ɛwɔ hɔ mprempren ne nsɛm a ɛfa foforoyɛ ho ma wo nneɛma no.
FDA Guidelines for the Establishment of a Food Processing Plant (FDA/FID/GL-FPF/2020/01) de nea ɛfa beae, adwumayɛbea no, mfidie, ade pa ne ahotew ho hwɛsoɔ ne adwumayɛfo ho ahiadeɛ si hɔ, na ehia sɛ mmeae no di Codes of Good Manufacturing Practices a ɛwɔ hɔ mprempren akyi, a FDA ne FAO GMP ne Good Hygiene Practice nkyerɛkyerɛ nwoma boa so. Wɔanhu Ghana Standard a wɔde nɔma ato so biara a ɛfa nnuane GMP mmara nyinaa ho wɔ GSA nkrataa a ɔmanfo tumi hwɛ mu, enti ɛsɛ sɛ wɔde beae nhyehyɛe, nsu kwan ne mfidie a wɔpaw toto FDA akwankyerɛ nkrataa a ɛfa wo adwuma ho no ho.
GSA Verification of Conformity nkrataa no bobɔ "Machinery and mechanical appliances, electrical equipment; Parts thereof" ka nneɛma akuw a Ghana EASYPASS Programme no fa ho, na ɛka sɛ ɛyɛ ahyɛde ma nneɛma a wɔde ba ɔman mu a ɛfata fi 1 July 2026, na wɔhwɛ gyinapɛn no ansa na wɔde adesoa no afi ɔman a efi mu ba no mu. GSA tintim nneɛma akuw mmom sen HS-koodu nhwehwɛmu a ɔmanfo tumi hwɛ, na wɔanhu mpaepaemu biara a wɔatintim a eyi capital goods, adwuma nneɛma anaa adwumayɛbea mu adeɛ nyinaa fi mu, enti sɛ nhataeɛ anaa nnuane-mfidie tow ntentan bi behia Certificate of Conformity anaa ɛnhia no, egyina nkyekyɛmu so na ɛsɛ sɛ wobisa GSA wɔ easypass@gsa.gov.gh hu.
Sɛnea nkyekyɛmu no te no, ebia nea ɔde nneɛma ba ne clearing agent no behia commercial invoice, packing list, bill of lading anaa airway bill, HS nkyekyɛmu ne mfiridwuma ho nkyerɛkyerɛmu, EASYPASS Certificate of Conformity bere a ehia, ne ICUMS declaration ama GRA Customs Division. GSA hwɛ sɛ krataa no yɛ nokware ansa na wɔagyae ma customs mu twam, enti adesoa a eduru hɔ na enni krataa a tumi wɔ so no betumi aka hyɛngyinabea hɔ. Hu nkrataa no pɛpɛɛpɛ, ne sɛ wobebu adwumayɛbea a container pii soa no sɛ adesoa baako anaa, ansa na wode kɔ.
Ɛnyɛ mmara a ɛfa obiara ho saa. Ebia wɔbɛhwɛ kwan sɛ wobedi HACCP so wɔ nnuane ahobammɔ ho, sɛnea FDA ahiadeɛ a ɛfa adwuma bi ho kyerɛ, anaa adetɔfo ne amanaman mu gua bebisa; ISO 22000 nso yɛ nkyekyɛm foforo a obi foforo de ma, a nea ɛte sɛ ehia anaa ennhia gyina ɔdetɔfo no ne gua a wosom so. Bisa FDA ne wo adetɔfo hu nea ɛfa wo nneɛma ne wo gua ho ansa na woasi gyinae wɔ krataa kwan bi so.
Krataafa yi nka saa biara, na ɛnsɛ sɛ wɔka afidie biara ho asɛm sɛ wɔagye ato mu dedaw wɔ Ghana. GEM Foodtech betumi aka mfiridwuma ho nkyerɛkyerɛmu ne mfiridwuma nkrataa a ɛwɔ hɔ ma ntentan a wɔreyɛ ho nhyɛmu, ho asɛm. Sɛ afidie anaa adesoa bi behia EASYPASS Certificate of Conformity anaa, ne sɛ adwumayɛbea a wɔasi no di FDA ahiadeɛ so anaa, ɛsɛ sɛ Ghana nea ɔde nneɛma ba no ne GSA ne FDA hwɛ hu ma mfidie ne adesoa pɔtee no.
Yɛn mfiridwuma fekuw betumi ahwɛ nneɛma a ɛka nnuane ho, sɛnea wobetumi ahohoro mu, nsiesiei kwan, utilities a ehia ne nkrataa a ɛwɔ hɔ bere a yɛreyɛ adwuma no nhyehyɛe, a FDA nnuane nsiesiei adwumayɛbea akwankyerɛ wɔ yɛn ani so. Beae din kyerɛw, adwumayɛbea tumi krataa, nneɛma din kyerɛw, gyinapɛn nhwehwɛmu ne customs mu twam da so yɛ Ghana adwuma wura no ne bannafo a ɛfa ho no asɛyɛde.
Aban nkyerɛwee: Ghana FDA food registration · GSA EASYPASS conformity portal · Ghana Standards Authority
Yɛn mfiridwumayɛfo betumi ayɛ nsiesiei kwan mfonini, mfiase mass balance ne ntentan ho nhyɛmu ama wo Ghana adwuma no, a wɔasusu utilities ama beae a 230/400 V, 50 Hz wɔ, na wɔde nneɛma no bɛfa Tema anaa Takoradi so bɛba.
Fi Ghana adwuma ase →